ذکر ماهها و فصول دوره سال‏ از کتاب طب الرضا علیه السلام

ذکر ماهها و فصول دوره سال‏ از کتاب طب الرضا علیه السلام

ماه آزار: فصل بهار روح زمانها است و اول آن ماه (آزار) است و شماره روزهایش سى و یک روز است‏ در این ماه شب و روز پاکیزه است زمین نرم مى‏شود استیلاى بلغم از بین میرود و خون بهیجان مى‏آید، در این ماه غذاهائى که خورده مى‏شود باید سبک و لطیف باشد، غالبا خوراک در این ماه از گوشت و تخم مرغ نیم برشت نباید عارى باشد و شربتى که وصفش خواهد آمد بعد از تعدیلش بوسیله آب نوشیده مى‏شود. از خوردن سیر و پیاز و ترشى تا اندازه در این ماه باید پرهیز کرد. نوشیدن مسهل و استعمال فصد و حجامت در این ماه پسندیده است.

ماه نیسان‏ :نیسان سى روز است، در این ماه روزها بلند مى‏شود، مزاج فصل بهار در آن نیرومند مى‏شود، خون بجنبش مى‏آید، بادهاى شرقى در آن وزیدن میگیرد. در این ماه خوردن کباب و گوشتى که با سرکه بعمل بیاید و گوشت شکار مفید است عمل مجامعت در این ماه مناسب است، مالیدن (ماساژ) بدن در حمام بوسیله روغن نیکو است و آب ناشتا خوردن در این ماه خوب نیست‏ «1» بوئیدن ریاحین و طیب بسیار پسندیده است.

ماه ایار: ایار سى و یک روز است، در این ماه بادها صاف مى‏شود و این ماه آخر فصل بهار است، از خوردن غذاهاى شور و گوشتهاى‏ سنگین مانند کله حیوانات و گوشت گاو و افراط در خوردن ماست نهى شده و در این ماه صبحگاهان بحمام رفتن بسیار مفید است و حرکت و تقلاى زیاد قبل از غذا پسندیده نیست.

ماه حزیران‏: حزیران سى و یک روز است، در این ماه غلبه بلغم و خون از میان میرود و دوره استیلاى مره صفرا روى مى‏آورد در این ماه نیز از رنج و زحمت بسیار نهى شده و از خوردن گوشتهاى چرب و زیاده‏روى در مصرف گوشت و بوئیدن مشک و عنبر منع کرده‏اند. خوردن سبزیهاى خنک مانند کاسنى و خرفه و خیار گل بسر و خیار چنبر و شیر خشت و میوه‏هاى مرطوب و مصرف ترشیها و گوشت- بره شش ماهه و هفت ماهه تا یک ساله و گوشت بز یک ساله و مرغهاى خانگى و طیهو و دراج و شیر گاو و ماهى تازه بسیار لازم و نافع است.

ماه تموز: تموز سى و یک روز است، گرمى هوا در این ماه شدید مى‏شود آب کم مى‏شود و آب سرد ناشتا نوشیده و چیزهاى سرد و تر خورده مى‏شود و مزاج شرابى که شرحش خواهد آمد با چیزهاى خنک شکسته مى‏شود غذاهاى لطیف سریع الهضم خورده شود چنان که در حزیران گذشت و از گلها و شکوفه‏هاى خنک مرطوب خوشبوى استفاده شود.

ماه آب‏: آب سى و یک روز است، بادهاى سموم در این ماه شدید مى‏شود هنگام شب زکام بهیجان مى‏آید باد شمال وزیدن میگیرد در این ماه مزاج به ترید و چیزهاى مرطوب خوردن صالح و سالم میگردد، خوردن ماست نافع است و از مجامعت زیاد باید پرهیز کرد همچنین از خوردن مسهل، رنج و مشقت جوارح را باید کم کرد از گلهاى خنک بهره‏مند شد.

ماه ایلول‏: ایلول سى روز است، در این ماه هوا پاکیزه مى‏شود تسلط مره سوداء قوى میگردد شرب مسهل بد نیست خوردن شیرینى‏ها و گوشتهاى معتدل مانند گوشت گوسفند یک ساله و بزغاله نر سودمند است از خوردن گوشت گاو و زیاده‏روى در اکل کباب و گوشتهاى سرخ کرده و افراط در رفتن حمام باید پرهیز کرد و از استعمال بوهاى خوش معتدل المزاج نباید غافل بود از خوردن خیار چنبر و خربزه نارس باید اجتناب کرد.

ماه تشرین اول‏: تشرین اول سى و یک روز است، بادهاى مختلف در این ماه میوزد باد صبا در آن نفس میکشد در این ماه از فصد و نوشیدن داروها باید پرهیز کرد مجامعت در آن خوبست خوردن گوشت پروار چرب‏ و انار میخوش نافع است و مصرف میوه بعد از طعام مفید، گوشت با حبوبات مصرف شود از نوشیدن آب باید کم کرد و بفعالیت جوارح و اعضاء افزود.

ماه تشرین آخر: تشرین آخر سى روز است، در این ماه باران درشت قطره از نزول باز میماند «1» در آن از نوشیدن آب هنگام شب نهى شده از دخول حمام و جماع باید کم کرد در اول هر صبح جرعه از آب گرم نوشیدن مصلحت است از خوردن سبزیهائى مانند کرفس و نعناع و تره تیزک باید اجتناب کرد.

ماه کانون اول‏: کانون اول سى و یک روز است، در آن ماه بادهاى تند شدید مى‏شود سرماى هوا زیاد میگردد، هر چه در تشرین آخر ذکر شد در این ماه نیز نافع است از خوردن خوراکیهاى سرد باید حذر کرد از حجامت و فصد پرهیز نمود، غذاهاى گرم بالقوه یا بالفعل باید استعمال کرد.

ماه کانون آخر: کانون آخر سى و یک روز است، در این ماه غلبه بلغم تقویت مى‏شود و شایسته است ناشتا آب گرم بنوشیم جماع در آن پسندیده‏ است،  سبزیهاى گرم مانند کرفس و تره تیزک و کاور در آن ماه براى احشاء و اعضاى درون شکم مفید است.اول روز بحمام رفتن و ماساژ بدن بروغن حیزى و آنچه با آن مناسبت دارد سودمند است، از شیرینى و خوردن ماهى تازه با ماست باید دورى جست.

ماه شباط:شباط بیست و هشت روز است، بادها در آن مختلف مى‏شود باران زیاد میبارد، گیاه و علف سر از زمین بیرون مى‏آورد، آب در شاخه‏هاى درختان جارى مى‏شود، خوردن سیر و گوشت پرندگان و شکار و میوه‏هاى خشک شده سودمند است. جماع و حرکت و فعالیت و کار در این ماه بسیار نیکو است.

طب الرضا علیه السلام / ترجمه امیر صادقى،

/ 0 نظر / 22 بازدید