وبلاگ : قاسم - پوراسمعیل-(ماکو یی ) دبیر عربی وفلسفه ومنطق ومعارف ناحیه یک تبریز

علمی ،آموزشی ،دینی(دبیر دبیرستان نمونه دولتی امیرالمومنین (ع) منطقه ولیعصرودبیرستان غیر انتفاعی جام ناحیه چهار واقع در منطقه ائل گلی تبریز)

درباب ماه شعبان
نویسنده : قاسم - پوراسمعیل - ساعت ٧:۳٧ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٠ خرداد ۱۳٩۳
 

(1) 2- اسماعیل بن عبد الخالق روایت کرده است که در محضر امام صادق علیه السّلام از ماه‏ شعبان‏ و روزه گرفتن در آن سخن به میان آمد، آن حضرت فرمود: روزه گرفتن در آن ماه فضیلتش چنان و چنین است، حتى اگر شخصى مرتکب قتل حرامى شود و ماه‏ شعبان‏ را روزه بگیرد، این روزه گرفتن به حال او مفید است و آمرزیده خواهد شد).پاداش نیکیها و کیفر گناهان / ترجمه ثواب الأعمال 167 ثواب روزه ماه شعبان ..... ص : 166)

(2) 3- مفضّل بن عمر از امام صادق علیه السّلام روایت کرده است که: به خدا سوگند که روزه ماه‏ شعبان‏ و ماه رمضان- دو ماه متوالى- همان توبه‏اى است که خداوند متعال پذیرفته باشد.)ثواب الأعمال / ترجمه انصارى 117 پاداش روزه ماه شعبان ..... ص : 117)

1. ابو حمزه ثمالى مى‏گوید: امام باقر (ع) فرمود: هر کس ماه‏ شعبان‏ را روزه بگیرد، آن روزه او را از هر لغزش و وصمه و بادره‏اى پاک خواهد کرد. ابو حمزه مى‏گوید: به آن حضرت گفتم: «وصمه» چیست؟ فرمود: قسم یاد کردن در مورد گناه و نذر کردن در نافرمانى خدا. گفتم: «بادره» چیست؟ فرمود: قسم خوردن به هنگام خشم. و توبه کردن از این گناهان، پشیمان شدن از آنهاست.(الخصال / ترجمه جعفرى ج‏2 395 5- )

محمّد بن ابو حمزه از امام صادق (ع) نقل مى‏کند که فرمود: هر کس در هر روز از ماه‏ شعبان‏ هفتاد مرتبه بگوید: از خدایى که جز او معبودى نیست، مهرورز و مهربان، زنده و پاینده، آمرزش مى‏خواهم و به سوى او توبه مى‏کنم.» در افق مبین نوشته مى‏شود. عرض کردم: افق مبین کجاست؟ فرمود: جلگه‏اى است در برابر عرش که در آن نهرهایى است که به شمار ستارگان در آنها جام ریخته مى‏شود.(روضة الواعظین / ترجمه مهدوى دامغانى 636 )

(2) بدان که براى این ماه سه نام است: شعبان و از آن روى به این نام، نامیده شده است که در آن براى ماه رمضان خیرات منشعب مى‏شود و هم گفته‏اند براى این است که در آن ماه براى مؤمنان روزى پراکنده مى‏شود. نام دیگرش غفران است که در آن گناهان آمرزیده مى‏شود و نام دیگرش جیران است که همسایه رمضان است. (3) امام صادق (ع) فرموده است، روزه شعبان، اندوخته بنده براى روز رستاخیز است و هیچ بنده‏یى نیست که در شعبان فراوان روزه بگیرد مگر اینکه خداوند کارهاى زندگى او را اصلاح و شر دشمن او را کفایت مى‏فرماید و کمترین پاداش براى کسى که یک روز از شعبان روزه بگیرد، این است که بهشت براى او واجب مى‏شود. (4) امام رضا (ع) فرموده است، هر کس در ماه‏ شعبان‏ هفتاد بار به پیشگاه خداوند استغفار و طلب آمرزش کند، گناهانش براى او آمرزیده مى‏شود، هر چند به شمار ستارگان‏ و از آن حضرت صلوات اللَّه علیه منقولست که هر که سه روز آخر ماه‏ شعبان‏ روزه دارد و وصل کند آن را بماه رمضان بنویسد حق سبحانه و تعالى از جهة او روزه دو ماه پى در پى چون سه روز بمنزله سى روز است، و منقول است در قوى از عباس بن هلال که شنیدم از حضرت ابى الحسن على بن موسى الرضا صلوات اللَّه علیهما که مى‏فرمودند که هر که از ماه‏ شعبان‏ یک روز روزه دارد از جهة ثواب الهى داخل بهشت شود و هر که در هر روز از ماه‏ شعبان‏ هفتاد مرتبه استغفار کند حق سبحانه و تعالى او را حشر کند با حضرت سید المرسلین صلى اللَّه علیه و آله و واجب شود از جهة او کرامت الهى، و هر که در ماه‏ شعبان‏ تصدق کند اگر چه نصف خرما باشد حق سبحانه و تعالى بدن او را بر آتش دوزخ حرام کند و هر که سه روز از آخر شعبان روزه دارد و وصل کند بر روزه ماه رمضان بنویسد حق سبحانه و تعالى از جهة او روزه دو ماه پى در پى.

و بتحقیق که بیرون آورده‏ام از کتب اصول معتبره و درج کرده‏ام در کتاب جدائى که تالیف کرده‏ام در فضایل شعبان از این باب اخبار بسیار و منقول است در صحیح از عبد اللَّه بن فضل که حضرت امام جعفر صادق صلوات اللَّه علیه فرمودند که روزه ماه‏ شعبان‏ ذخیره‏ایست از جهة بنده در روز قیامت و هر بنده از بندگان حق سبحانه و تعالى که بسیار بگیرد روزه شعبان را حق سبحانه و تعالى امر معاش او را اصلاح فرماید و کفایت فرماید از جهة او شر دشمنان او را و کمترین چیزى که از جهة روزه داران ماه‏ شعبان‏ است آنست که بهشت از جهة ایشان واجب مى‏شود. و در حسن کالصحیح منقول است که حضرت امام محمد باقر صلوات اللَّه علیه فرمودند که حضرت سید المرسلین صلى اللَّه علیه و آله در جمعه آخر ماه‏ شعبان‏ خطبه فرمودند و حمد و ثناى الهى به جا آوردند و بعد از آن فرمودند که اى گروه مردمان بتحقیق که سایه بر سر شما انداخته است یعنى نزدیک شده است که بیاید به نزد شما ماهى که در آن شبى است که بهتر است آن شب از هزار ماه یعنى عبادت آن شب بهتر است از عبادت هزار ماهى که شب قدر نداشته باشد و آن ماه رمضان است که حق سبحانه و تعالى روزه آن را واجب گردانیده است و مقرر فرموده است که اگر کسى شبى از آن را به نماز نافله بسر آورد چنان است که در ماههاى دیگر هفتاد شب به نافله بسر آورده باشد.و کالصحیح منقول است از حضرت امام محمد باقر صلوات اللَّه علیه که چون نزدیک شد که حاضر شود ماه رمضان و آن وقتى بود که سه شب از ماه‏ شعبان‏ مانده بود حضرت سید المرسلین صلى اللَّه علیه و آله به بلال مؤذن فرمودند که بانک کن تا مردمان حاضر شوند و ظاهرا این بانکى است که در بازارها مى‏گشته‏اند و مى‏گفته‏اند که‏ الصّلاة جامعة یعنى همه حاضر شوید که کارى هست با شما و چون وقت نماز شود نماز به جماعت نیز خواهید کرد چنانکه از بعضى اخبار ظاهر مى‏شود و ممکن است که نداء حضور مسجد باشد و بس چنانکه ظاهر عبارتست پس چون بلال ندا کرد و مردمان حاضر شدند حضرت بر منبر فرمودند و حمد و ثناى الهى به جا آوردند و بعد از آن فرمودند که اى مردمان به درستى که این ماه رمضان نزدیک شده است و آن بهترین ماههاست، در آن شبى است که بهتر از هزار ماه است درهاى دوزخ در آن بسته مى‏شود و درهاى بهشت در آن گشاده مى‏شود پس کسى که این ماه را دریابد و چنان نکند که‏ این بابى است در بیان دعاهایى که در روز اول ماه رمضان باید خواند و ظاهرا مراد از روز اعم است از روز و شب بلکه آن چه از حدیث ظاهر مى‏شود آنست که شب اول باید خواند بلکه در آخر ماه‏ شعبان‏ مرویست.

و این حدیث را مرسلا روایت کرده است که آن حضرت صلوات اللَّه علیه فرمودند که هر گاه ماه رجب اولش مشخص شود پنجاه و نه روز حساب کن و روز شصتم را روزه بگیر و ظاهر این حدیث با اصحاب عدد است که همیشه ماه رجب تمام است و ماه‏ شعبان‏ ناقص است و در این حدیث نیز نیست که روز شصتم از ماه رمضانست بلکه دلالت مى‏کند بر استحباب روزه یوم الشّک و در آن حرفى نیست و لهذا نفرمودند که اول شعبان که مشخص باشد روز و در صحیح منقول است از منصور که حضرت امام جعفر صادق صلوات اللَّه علیه فرمودند در شخصى که در کفاره ظهار ماه‏ شعبان‏ را روزه دارد و ماه رمضان او را دریابد حضرت فرمودند که ماه رمضان را روزه مى‏دارد و روزه و کفاره را از سر مى‏گیرد و اگر از یک ماه یک روز زیاد بگیرد باقى را قضا مى‏کند یعنى تمام مى‏کند و از کلام حضرت ظاهر نمى‏شود که یک روز بر شعبان مى‏افزود اگر چه باطلاقه شامل او هست و دو چیز هست در روزه شعبان یکى آن که معلوم نیست که تفریق جایز باشد آن چه از اخبار ظاهر مى‏شود آن است که بعد از یک ماه و یک روز تتابع شرط نیست، اما آن که واجب نیست ظاهر نمى‏شود اگر تصریح مى‏شد به آن که اگر بر شعبان یک روز از ماه رجب مى‏افزود صحیح مى‏بود دلالت مى‏کرد بر آن که تتابع واجب نیست و اگر نهى در ماه‏ شعبان‏ و بیست و نه روز رجب نبود مگر به آن که از اول ماه رجب سر کند تا به آخر شعبان اگر چه هر دو سى کم یک نیز باشند که صحیح است.

لوامع صاحبقرانى مشهور به شرح فقیه ج‏6 440